Wyzysk wczoraj i dziś

Wyzysk wczoraj i dziś

Dziś wyzysk to pojęcie często używane w debacie publicznej. Kojarzy się z nowomową komunistyczną, bełkotliwymi, niekończącymi się przemówieniami członków władz PZPR i okrucieństwem pracodawców. Współczesne formy wyzysku to, np. gdy kobietom proponowane są gorsze warunki pracy niż mężczyznom na tym samym stanowisku lub gdy pracodawca wymusza na pracowniku zatrudnienie na umowę o dzieło czy zlecenie, gdy charakter świadczenia spełnia wszystkie warunki umowy o pracę.

DETAIL

Sukces czy porażka?

17 września 1374 roku w Koszycach, Król Ludwik, na Węgrzech zwany Wielkim, a w Polsce Węgierskim, nadał szlachcie szereg przywilejów. Co chciał dzięki temu uzyskać?

DETAIL

Wolność słowa

W 1968 w Czechosłowacji, chcącej liberalizacji systemu politycznego i uwolnienia spod kurateli Moskwy, doszło do inwazji wojsk Układu Warszawskiego. Agresorzy zrobili typową dla komunistycznej propagandy manipulację.

DETAIL

Mirosław w kosmosie

W historii, tej dawnej i tej dziejącej się na naszych oczach, jedne wydarzenia wynikają z drugich. Na przykład – znaczny wpływ na przebieg eksploracji kosmosu przez ludzkość w II poł. XX wieku miała zimna wojna.

DETAIL

Chodkiewicz nie żyje!

Jednym z najwybitniejszych wodzów Rzeczypospolitej był Jan Karol Chodkiewicz. Wywodził się z zamożnej, choć nie najbogatszej szlachty. W ciągu długiego i aktywnego życia zdobył ogromny majątek. Jednak gdy odszedł okazało się, że zostawił niewiele. Kiedy w skarbcu Rzeczpospolitej brakowało pieniędzy (a było to niepisaną normą), sam utrzymywał powierzone mu wojsko. Umarł tak, jak żył, podczas I bitwy pod Chocimiem, która rozegrała się między 2 września a 9 października 1621. Właściwie było to oblężenie potężnej i dobrze ufortyfikowanej armii Rzeczypospolitej, przez teoretycznie silniejszą armię turecką.

DETAIL

W obronie zła

Historycy szacują, że komendant obozu przejściowego w Płaszowie, austriacki SS-Hauptsturmführer Amon Göth mógł zabić własnoręcznie nawet 500 Żydów. Mimo udowodnienia mu jego win, znaleźli się tacy, którzy uparcie walczyli o dobre imię zbrodniarza.

DETAIL

Bitwa nad Bzurą

Dwunasty września 1939 roku nie jest dobrym dniem. Już wiadomo, że rozpoczęty 9 września zwrot zaczepny nad Bzurą nie udał się. Z początku wyglądało to dobrze. Niemcy nie spodziewali się, że cofające się Polskie Wojsko zdolne jest do takiej ofensywy, spokojnie zajęli Poznań, z którego wycofała się armia gen. Kutrzeby. Nie spodziewali się, że był to taktyczny odwrót, mający umożliwić atak w kierunku Łęczycy. W ciągu nocy udało się ją zająć, wraz z Górą Świętej Małgorzaty.

DETAIL

Żwirko i Wigura

W okresie międzywojennym niekwestionowanymi asami polskiego lotnictwa byli konstruktor Stanisław Wigura oraz pilot Franciszek Żwirko. Ukoronowaniem ich kariery było zdobycie pierwszego miejsca w międzynarodowych zawodach lotniczych Challenge 1932. Dokonali tego 28 sierpnia 1932 r. pokonując okrężną trasę z Berlina, poprzez Polskę, Czechosłowację, Austrię, Jugosławię, Włochy, Szwajcarię, Francję, Holandię, Danię i Szwecję. Niestety, niedługo po ich sukcesie doszło do wielkiej tragedii.

DETAIL

Tropem Wańkowicza

„Wańkowicz jest w Lublinie, ale my go tropami Smętka złapiemy” – brzmiała pogróżka nadana we wrześniu 1939 r. w niemieckim radiu nadającym po polsku z Wrocławia. „Na tropach Smętka” to powieść reportażowa wydana przez Melchiora Wańkowicza w 1936 r. poruszająca trudne kwestie skomplikowanych losów mieszkańców Mazur. Za zachodnią granicą Polski książka została odebrana jako antyniemiecka, wobec czego Gestapo zakazało wydawania „Smętka” w Niemczech, a po wybuchu wojny reportażysta był intensywnie poszukiwany.

DETAIL

Odebrany dom

Tuż przed zakończeniem II wojny światowej rozpoczęły się przymusowe przesiedlenia ludności polskiej z Kresów Wschodnich. Akcja ta nie pozostawała złudzeń co do przebiegu granicy na wschodzie – Polacy musieli opuścić ziemię zgarniętą przez ZSRR.

DETAIL