+
-

Pobierz z Google Play

Świadomość narodowa

Świadomość narodowa

Świadomość narodowa ma dwa poziomy. Dla jednostki to poczucie przynależności do określonego narodu bądź grupy etnicznej. Dla zbiorowości więź kulturowo-etniczna i ciągłość historyczna, udział we wspólnocie zmarłych, żyjących dziś, i tych, co przyjdą po nas. To stan umysłu, złożony ze wspólnych opowieści, języka, kultury, pochodzenia i terytorium. Polskość w pierwszej kolejności dotyczyła szlachty i duchowieństwa, później mieszczaństwa i w końcu chłopów. Jest to też sekwencja, w jakiej kolejne grupy stawały się piśmiennymi, pozostawiając po sobie teksty, z których historyk może wyciągnąć wnioski.

Pojęcie „naród” utożsamia się z erą nowożytną. Jego nowoczesne rozumienie lokujemy na wiek XIX. „Nowoczesne”, czyli np. równość wszystkich wobec prawa, a więc przeciwieństwo społeczeństwa średniowiecznego: hierarchicznego i stanowego. Ale przejawy poczucia szerszej wspólnoty, niż wioska czy gród, są dość wczesne. Zwłaszcza tam, gdzie mamy przeciwstawienie „swój-obcy”. Ciekawe źródło to akta tzw. drugiego procesu krzyżacko-polskiego. Odbył się w 1339 w Warszawie – na neutralnym gruncie, gdyż była to stolica Księstwa Mazowieckiego. Sędziowie papiescy przesłuchali 126 świadków. Zeznawali przedstawiciele wszystkich grup społecznych, od książąt i arcybiskupa po mieszczan, rzemieślników i sołtysów. Zeznania zapisywano. Wyrok to słuszność skarg polskich na bezprawny zabór ziem przez Krzyżaków oraz szkodliwość ich najazdów dla świeckich i dla Kościoła polskiego. Zwłaszcza ludzie ze sfer nieuprzywilejowanych opisywali przemoc i strach towarzyszące agresji krzyżackiej.

6 października 1409 podczas tzw. wielkiej wojny z Krzyżakami wojska Władysława II Jagiełły odbiły Bydgoszcz. Jeszcze nie było Grunwaldu (1410), zajęcia Malborka (1457), ani słynnego hołdu pruskiego (1526). Ale już wtedy, Krzyżacy niechcący przyczynili się do powstania zalążków tego, co dziś nazywamy polskością.

CHCESZ OBEJRZEĆ I POSŁUCHAĆ? POBIERZ APLIKACJĘ hist.ly

Narodowe Centrum Kultury
Muzeum Narodowe w Krakowie
Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą
Instytut Badań Edukacyjnych
Instrytut Pamięci Narodowej
Transition Technologies
Megmar
Fundacja Sunduk
Fundacja Wizja
Oglądaj i słuchaj za darmo i bez reklam w aplikacji hist.ly!

Patronaty honorowe:

Narodowe Centrum Kultury
Instytut Pamięci Narodowej
Muzeum Narodowe w Krakowie
Instytut Badań Edukacyjnych
Megmar
Transition Technologies
Fundacja Wizja
Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą
Pobierz z Google Play
Hist.ly Edukacja Android
Tomasz Sałaciński http://schema.org/Male Poland tomasz.salacinski@hist.ly
Fundacja Wizja Odkryta 29B m. 29, 03-140 Warszawa, Polska fundacja@fundacjawizja.pl
Łukasz Woźniakowski http://schema.org/Male Poland lukasz.wozniakowski@hist.ly
Fundacja Wizja Odkryta 29B m. 29, 03-140 Warszawa, Polska fundacja@fundacjawizja.pl