+
-

Pobierz z Google Play

Malowany ptak

Malowany ptak

„Często patrzyłem na twarze tych mądrych i szlachetnych ludzi. Wielu z nich już nie żyło. (…) Najmłodszy jednak żył nadal. Jego portrety były okazalsze, bardziej promienne i urodziwsze niż pozostałych. (…) Każdy obywatel sowiecki miał dług wobec tego człowieka za wszystko, co posiadał, i za dobrobyt, w jakim żył. Człowiek ten nazywał się Stalin” – fragment powieści „Malowany ptak”.

W 1965 r. 32-letni Jerzy Kosiński, polski pisarz żydowskiego pochodzenia mieszkający wówczas w USA, wydał swoją trzecią książkę, która do dziś uchodzi za najbardziej kontrowersyjne dzieło w całej jego twórczości. Powieść „Malowany ptak” przedstawiała świat podczas II wojny światowej widziany oczami 6-letniego chłopca. Narrator jest Żydem lub Cyganem, który tuła się po wsiach Europy Wschodniej, szukając schronienia przed niemieckimi prześladowaniami.

Największe kontrowersje wzbudzały opisy zacofania i przemocy, których chłopiec doświadczał ze strony mieszkańców przyjmujących go pod swój dach. Książka była naszpikowana brutalnymi scenami pornograficznymi, co przez wielu krytyków zostało uznane za niedopuszczalne w powieści podejmującej temat Holokaustu.

Tytuł „Malowany ptak” nawiązywał do jednej z pojawiających się w książce postaci – mężczyzny, który trzymał kruki w klatkach i co jakiś czas jednego malował. Po wypuszczeniu ptaki zadziobywały na śmierć swojego kolorowego pobratymcę, uznając go za intruza. W ten sposób Kosiński przedstawiał bezsens na jakim opierały się niemieckie prześladowania, dotykające m.in. ludzi o innym kolorze skóry.

Szybko pojawiły się sugestie, że „Malowany ptak” zawiera sporo odniesień autobiograficznych, czemu sam Kosiński nie zamierzał zaprzeczać. Dopiero po spektakularnym sukcesie dzieła autor przyznał się do swojego żydowskiego pochodzenia, którego wcześniej wielokrotnie się wypierał.

Przyjaciel pisarza, Janusz Głowacki, twierdził jednak, że Kosiński często zmyślał, aby wykreować swój wizerunek. „Znakomicie wyczuł czas, gdy image zaczął stawać się ważniejszy od rzeczywistości. W tym sensie był prawdziwym bohaterem XX wieku. Był mistyfikatorem, ale demony, które czaiły się za jego plecami był prawdziwe. Przeszedł piekło. Inne niż opisał w »Malowanym ptaku«, ale zupełnie wystarczające” – mówił.

3 maja 1991 r. Jerzy Kosiński popełnił samobójstwo. W liście pożegnalnym napisał: „Kładę się teraz do snu, na trochę dłużej niż zwykle. Nazwijmy to wiecznością”.

CHCESZ OBEJRZEĆ I POSŁUCHAĆ? POBIERZ APLIKACJĘ hist.ly

Narodowe Centrum Kultury
Muzeum Narodowe w Krakowie
Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą
Instytut Badań Edukacyjnych
Instrytut Pamięci Narodowej
Transition Technologies
Megmar
Fundacja Sunduk
Fundacja Wizja
Oglądaj i słuchaj za darmo i bez reklam w aplikacji hist.ly!

Patronaty honorowe:

Narodowe Centrum Kultury
Instytut Pamięci Narodowej
Muzeum Narodowe w Krakowie
Instytut Badań Edukacyjnych
Megmar
Transition Technologies
Fundacja Wizja
Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą
Pobierz z Google Play
Hist.ly Edukacja Android
Tomasz Sałaciński http://schema.org/Male Poland tomasz.salacinski@hist.ly
Fundacja Wizja Odkryta 29B m. 29, 03-140 Warszawa, Polska fundacja@fundacjawizja.pl
Łukasz Woźniakowski http://schema.org/Male Poland lukasz.wozniakowski@hist.ly
Fundacja Wizja Odkryta 29B m. 29, 03-140 Warszawa, Polska fundacja@fundacjawizja.pl