+
-

Pobierz z Google Play

Allah i Madonna

Allah i Madonna

Średniowiecze popularnie zwie się wiekami ciemnymi. Można się z tym zgodzić tylko dla kilku pierwszych stuleci po upadku Cesarstwa Rzymskiego. Wtedy, wędrówka ludów zmieniła etniczną i polityczną mapę Europy. Na zgliszczach Imperium powstały kraje rządzone przez tych, których Rzymianie nazywali barbarzyńcami. Ponieważ przybysze byli niepiśmienni i sporo czasu upłynęło, nim pismo znów stało się normą w rządzeniu – niewiele wiadomo o tym okresie. Ale późne średniowiecze, jego katedry i szybko rosnące miasta, to o wiele wyższa kultura, niż wczesne wieki średnie.

Szybka ekspansja islamu po śmierci Mahometa w 632 r. nie zerwała więzi gospodarczych Wschodu z Zachodem. Dawnymi szlakami nadal poruszali się nieustraszeni kupcy. Dzięki nim wyższa od wyrobów chrześcijan kultura materialna islamu – obiekt pożądania elit duchownych i świeckich – była nadal dostępna, choć bardzo kosztowna. Moda na orientalne produkty zaczęła się wcześnie i trwała długo. Jej przejawy to staropolskie kontusze i żupany, ale też specyficzne, niespodziewane elementy.

Około 1423 Gentile da Fabriano maluje „Pokorną Madonnę”. Na obrazie Dzieciątko Jezus leży na drogocennej szacie. Na niej czytamy: „Lā ilāha illa Allāh”. To fragment szahady, muzułmańskiego wyznania wiary: „Nie ma boga prócz Boga (jedynego)”. To nie jedyna sytuacja, gdy w chrześcijańskiej sztuce sakralnej artysta oddał każdy szczegół przedmiotu, który miał przed sobą. Zapewne nie posiadał owej szaty na własność, była zbyt droga. Prawdopodobnie wypożyczył ją malarzowi jakiś możny, świecki lub duchowny. Artysta umieścił na obrazie napis, którego nie rozumiał. Ukazanie Jezusa lub Madonny w możliwie najbardziej uroczysty sposób, z wykorzystaniem najcenniejszych przedmiotów, było logicznym. Niektóre z tych przedmiotów pochodziły ze świata islamu.

2 października 1413 zawarto unię horodelską. Potwierdzono ścisły związek Korony i Litwy. Wtedy, świeżo po zwycięstwie grunwaldzkim (1410), jako groźbę postrzegano Krzyżaków i Tatarów. Jeszcze nie była nią słaba Moskwa, ani odległa Turcja. Ale wkrótce miało się to zmienić.

CHCESZ OBEJRZEĆ I POSŁUCHAĆ? POBIERZ APLIKACJĘ hist.ly

Narodowe Centrum Kultury
Muzeum Narodowe w Krakowie
Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą
Instytut Badań Edukacyjnych
Instrytut Pamięci Narodowej
Transition Technologies
Megmar
Fundacja Sunduk
Fundacja Wizja
Oglądaj i słuchaj za darmo i bez reklam w aplikacji hist.ly!

Patronaty honorowe:

Narodowe Centrum Kultury
Instytut Pamięci Narodowej
Muzeum Narodowe w Krakowie
Instytut Badań Edukacyjnych
Megmar
Transition Technologies
Fundacja Wizja
Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą
Pobierz z Google Play
Hist.ly Edukacja Android
Tomasz Sałaciński http://schema.org/Male Poland tomasz.salacinski@hist.ly
Fundacja Wizja Odkryta 29B m. 29, 03-140 Warszawa, Polska fundacja@fundacjawizja.pl
Łukasz Woźniakowski http://schema.org/Male Poland lukasz.wozniakowski@hist.ly
Fundacja Wizja Odkryta 29B m. 29, 03-140 Warszawa, Polska fundacja@fundacjawizja.pl